نوروز، تقویمی که مرز نمیشناسد
چرا یک جشن کشاورزی کهن، امروز مؤثرترین زبان مشترک میان هفت کشور است.
هر سال در لحظهٔ تحویل سال، چند صد میلیون نفر در جغرافیایی که از بالکان تا مرزهای چین کشیده شده است، سر یک سفره مینشینند. هیچ نهادی این همزمانی را سازمان نداده؛ تقویم خورشیدی این کار را کرده است.
نوروز پیش از آنکه یک مناسبت ملی باشد، یک قرارداد کشاورزی است: زمین بیدار میشود و آدمها هم. همین ریشهٔ غیرسیاسی، آن را به معدود چیزهایی بدل کرده که میتوان دربارهٔ آن بدون برچسب حرف زد.
وقتی از بخارا تا تبریز یک آهنگ را میشناسند، مرز چیزی جز یک خط روی کاغذ نیست.
موسیقی بهعنوان سند
مردمنگاری این منطقه سالها بر متن تکیه کرده است. ما ترجیح میدهیم صدا را سند بگیریم: یک ضبط میدانی هفتدقیقهای گاهی بیش از یک مقاله میگوید.
و به همین دلیل بودجهٔ ما شفاف است — چون سند، وقتی حامی داشته باشد، دیگر سند نیست.